نوید دانه ایرانیان

راهنمای پرورش ماهی کپور در استخر

راهنمایی کامل پرورش کپور ماهی

فهرست مطالب

ماهی کپور یکی از محبوب‌ترین ماهیان آزاد گرمابی و پرورشی است که در آب‌های شیرین زندگی می‌کند. این ماهی، به دلیل خواص غذایی بالا و قیمت مناسب، در بازارهای مختلف جهان از جمله ایران بسیار پرطرفدار است. در این مقاله به بررسی نحوه پرورش ماهی کپور به صورت کامل پرداخته شده است.

تهیه غذاهای متنوع با کپور

پرورش ماهی کپور چطور و چگونه!

پرورش ماهی کپور نیازمند شرایطی مانند آب شیرین و گرما، هوای خنک و معتدل، تغذیه مناسب و محیطی سالم است. در کل برای پرورش و تکثیر موفق هر گونه ماهی گرمابی، باید ابتدا به تهیه منبع آبی مناسب از جمله رودخانه، چشمه، دریاچه، آکواریوم و یا استخر، پرداخت.

در مرحله بعد، باید برای ماهیان کپور محیطی مناسب فراهم کنید که شامل ایجاد یک تالاب، بستر مناسب، فیلتراسیون و هوادهی مناسب است. در ادامه باید ماهیان را در شرایط مناسب تغذیه کرده و از انجام تعویض آب دوره‌ای نیز بهره گرفت.با توجه به نیازهای غذایی ماهی کپور، برای تامین تغذیه ماهیان، می‌توانید از مواد غذایی طبیعی مانند جو، ذرت و غیره استفاده کنید. همچنین، می‌توانید از خوراک‌های صنعتی مانند پودر ماهی، و غیره نیز استفاده کنید.

تهیه و استفاده از آب‌شیرین تمیز، بدون آلودگی و دارای خلوص شیمیایی مناسب نیز از عوامل مهم در بهداشت محیط پرورش ماهی کپور است.

به دلیل سازگاری خوب این ماهی با شرایط محیطی، غذایی با قیمت مناسب و درآمدزایی بالا، یکی از بهترین گزینه‌ها برای پرورش در استخر و یا حتی در آب‌های آزاد است.با رعایت نکاتی که در بالا بیان شد، می‌توانید به راحتی ماهی کپور را پرورش دهید و از آن برای خوراکی و یا فروش استفاده کنید.

اصول کلی پرورش کپور در استخرهای پرورشی

پرورش ماهی کپور در استخرهای پرورشی امکان‌پذیر است و با توجه به نوع استخر و شرایط محیطی مناسب، می‌توانید به صورت تجاری این فعالیت را انجام دهید. در ادامه به مراحل پرورش ماهی کپور در استخرهای پرورشی می‌پردازیم:

طراحی و ایجاد استخر مناسب:

ابتدا باید استخر مناسبی برای پرورش ماهی کپور طراحی و ایجاد کنید. استخر باید دارای ابعاد، عمق، تهویه‌ها، پوشش و سایر شرایط مناسبی باشد که برای رشد و پرورش ماهی کپور، مناسب است.

آماده‌سازی آب استخر:

برای پرورش ماهی کپور، باید آب استخر را به شکل مناسبی آماده کنید. آب استخر باید دارای شرایطی مانند دمای مناسب، خلوص شیمیایی، آلودگی کم و… باشد.

انتخاب ماهی کپور برای پروار:

بعد از آماده‌سازی استخر، باید به دنبال انتخاب نژاد مناسب ماهی کپور برای پرورش در استخر باشید. نژادهای مختلفی از ماهی کپور وجود دارند که باید بر اساس نیاز و شرایط خودتان، یکی از آن‌ها را انتخاب کنید.

تغذیه ماهی کپور پرورشی:

تغذیه ماهی کپور در دوره‌های مختلف پرورش، با توجه به نیازهای غذایی آن، انجام می‌شود. برای تغذیه ماهی کپور، می‌توانید از مواد غذایی مانند غذای پلت، پودری، غذای مخلوط و… استفاده کنید.

کنترل بیماری‌ها:

در دوره‌های مختلف پرورش، ممکن است ماهی کپور با بیماری‌های مختلفی مواجه شود. برای جلوگیری از بروز بیماری‌ها و پیشگیری از آن‌ها، باید به دنبال کنترل بیماری‌ها باشید. این کنترل می‌تواند شامل استفاده از مواد ضدعفونی کننده و آنتی‌بیوتیک‌هایی باشد که باید به صورت منظم و با توجه به نیاز پرورش ماهی انجام شود.

تنظیم دما و تهویه هوا:

دما و تهویه هوا در استخرهای پرورشی برای رشد و پرورش ماهی کپور بسیار مهم است. باید به صورت منظم دمای استخر را کنترل کنید و در صورت نیاز، از سیستم‌های تهویه هوا استفاده کنید.

مراقبت از محیط زیست:

در هنگام پرورش ماهی کپور، باید به محیط زیست استخر و آب آن توجه کنید. برای این منظور، باید از مواد ضدعفونی کننده، پاک‌کننده و فیلتراسیون مناسب استفاده کنید.

جمع‌آوری و فروش ماهی کپور:

در نهایت، بعد از رشد و نمو ماهی کپور در استخر، باید آن‌ها را جمع‌آوری و بسته‌بندی کنید. سپس می‌توانید آن‌ها را به بازار عرضه کرده و از این فعالیت سود بالایی به دست آورید.

در کل، تولید این آبزی گرمابی در استخرهای پرورشی نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و دانش فنی کافی است. برای بهره‌وری بیشتر، می‌توانید به مشاوران حوزه پرورش ماهی مراجعه کرده و راهنمایی‌های لازم را دریافت کنید.

شیوه‌ها و روش‌های مختلف پرورش ماهیان گرمابی :

بطور کلی ماهیان گرمابی (کپورماهیان چینی ) فوق الذکر در حال حاضر در کـشورمان در مزارع ومنابع مختلف به شرح ذیل پرورش داده می شوند :
مزارع منفرد
مزارع مجتمع
مزارع خرد دومنظوره کشاورزي
آببندان هاي بازسازي شده
شالیزار(کشت توام برنج وماهی)
منابع آبهاي طبیعی و نیمه طبیعی

تغذیه کپور ماهی پرورشی در استخر شامل چیست؟

نمایی از باله‌های دم کپور ماهیان

تغذیه  کپور در استخر، باید به گونه‌ای باشد که نیازهای غذایی ماهیان را برطرف کند و باعث رشد سریع آن‌ها شود. برای این منظور، باید به موارد زیر توجه کنید:

ضریب غذایی:

مقدارغذاي دستي داده شده تقسيم بر مقدار افزايش بيومتري گرفته شده از ماهي مورد نظر را ضريب غذايي مطلق گويند يعني اگر در استخر غذا ديگري نباشد و ما ۵۰۰ كيلو غذاي دستي داده ايم و ۱۰۰ كيلو ماهی برداشت كرده باشيم ضريب غذايي اين غذا 5 مي باشد

انتخاب غذای مناسب:

برای تغذیه ماهی کپور، باید از غذاهایی با پروتئین بالا و مواد مغذی غنی استفاده کنید. بهتر است از غذاهای تجاری مخصوص پرورش ماهیان گرمابی استفاده کنید که با توجه به نیازهای غذایی آن‌ها ترکیب شده‌اند.

تغذیه دستی

منظور از تغذيه غذايي است كه خارج از آب براي مصرف ماهي تهيه و در آب در اختيارش قرار گيرد.

ضریب غذایی استخر:

در استخرهاي خاكي پرورش نيمه متراكم كه مقداري غذاي طبيعي وجود دارد . مقدار غذاي دستي داده شده تقسيم بر ميزان توليد نهايي ضريب غذايي استخر مي باشد كه اگر در اين محاسبه ضريب غذايي استخر پايين تر از 2/5 باشد آماده سازي و تغذيه خوب بوده است . و اگر از 2/5 بالاتر بود غذاي دستی زیادی  استفاده شده و يا آماده سازي به خوبي انجام نشده است.

ضریب تبدیل غذا:

هر غذايي براي ماهي يك ضريب تبديل به گوشت دارد كه در محاسبه مقدارتهيه آن غذا براي مقدار افزايش وزن ماهي بايد مد نظر قرار گيرد مانند : گندم ضريب تبديل غذايي5 دارد يعني هر 5 كيلو گرم گندم تبديل به يك كيلو افزايش وزن گوشت ماهي مي شود. ( ضريب تبديل غذايي گندم 5 ، سبوس برنج 15 ، شبدر و يونجه 25 ، سور گوم 25 ، لوئي 35 و آزولا و گياهان ديگر آبزي حدود 31 است)  غذاهايي که آب زياد يا فيبر زياد دارد ضريب آن بالا است.

تغذیه منظم در پرورش کپور:

خوراک دادن در استخر باید به صورت منظم و با فواصل زمانی مناسب انجام شود. باید به تعداد ماهیان و اندازه آن‌ها توجه کرد و مقدار غذای مناسب برای هر ماهی را تعیین کرد.

جلوگیری از اضافه‌وزن:

برای جلوگیری از اضافه‌وزن ماهیان کپور، باید مقدار غذایی را به درستی تعیین کرد و از افزایش زیاد مقدار غذا در یکبار تغذیه خودداری کرد.

استفاده از مکمل‌های غذایی:

برای تأمین نیازهای غذایی ماهی کپور، می‌توانید از مکمل‌های غذایی مانند ویتامین‌ها و مواد معدنی استفاده کنید.

پایش و کنترل تغذیه

پایش و کنترل تغذیه در پرورش کپور بسیار مهم است. برای داشتن یک پرورش با بازدهی بالا، باید تغذیه ماهیان کپور به صورت دقیق و با توجه به نیازهای آنها صورت گیرد.

برای پایش تغذیه و وضعیت ماهیان  بهتر است از متدهای زیر استفاده شود:

بررسی شاخص‌های رشدی ماهیان:

شاخص های رشدی مانند وزن، طول و نرخ رشد، میزان زیاد یا کم شدن وزن و طول ماهیان، میزان تغذیه دریافتی و … نشان دهنده وضعیت تغذیه ماهیان هستند. وزن کپور به عنوان یکی از معیارهای مهم برای پایش و کنترل تغذیه استفاده می‌شود. پایش وزن کپور در طول دوره پرورش و در بازه‌های زمانی مشخصی انجام می‌شود. در صورتی که وزن کپور به صورت مطلوب افزایش یابد، می‌توان از این نتایج برای تنظیم تغذیه کپور استفاده کرد.

بررسی کیفیت آب:

کیفیت آب مورد استفاده در تمام طول سال باید متناسب با نیاز های استخرهای پرورش ماهی بوده و هیج گونه تغییر دهنده کیفیت آب یا آلوده کننده ای در منطقه موجود نباشد.آب‌های زیر زمینی مانند آب چاه و چشمه ، کیفیت نسبتاَ ثابتی دارند ولی آب سطحی و جاری ممکن است تحت تاثیر عوامل تغییر دهنده کیفیت قرار گیرند .
آب نهر ها و رودخانه ها تا حد امکان نباید به طور مستقیم وارد استخر ها شود ، زیرا ممکن است رسوبات و مواد نا مناسبی به داخل استخر انتقال یابند .در مواردی که آب جاری سابقه گل آلودگی و سیالبی دارد ، باید امکان ته نشین کردن مواد ضائد وجود داشته باشد .
برای این منظور باید از استخر های رسوب گیر استفاده کرد. در مناطقی که هنگام بارندگی های شدید امکان جریان یافتن آب در سطح زمین وجود دارد باید استخر ها را به گونه ای ساخت که از ورود مستقیم این آب ها به داخل استخر ها جلوگیری شود

کیفیت غذا :

نوع غذا بايد ثابت باشد ولي اگر قصد تغيير غذا را داريد بايد تغييرات به تدريج انجام شود تا ماهي متوجه تغيير نوع غذا نشد و همچنان به تغذيه آن ادامه دهد اين تغيير مي بايست در طي يك هفته و از 5 درصد تا ۱۰ درصد 21 -درصد تا۴۰ درصد ۳۰ تا  ۸۰ درصد و در نهايت ۱۰۰درصد صورت گيرد .
ايجاد شباهت ظاهري غذا نيز بايد رعايت شود در روزهاي اول درآوردن غذاي جديد به شكل غذاي قبلي مناسب تر است يعني از ابتداي تغيير در روز اول آن 5 درصد را ، به شكل غذاي قبلي در آوريم و به تدريج مي توان از ميزان شباهت آن كاست تا در نهايت پس از تغيير غذا بصورت ۱۰۰ درصد با شكل جديد براي
ماهي قرار داد.

کمیت  و فراوانی تغذیه:

مقدار و نوع غذایی که به ماهیان ارائه می‌شود باید به گونه‌ای باشد که نیازهای تغذیه‌ای آنها را برطرف کند و در عین حال بیشترین راندمان رشد را به دست آورد. برای این منظور، می‌توان از جداول غذایی موجود در منابع معتبر یا با مشاوره کارشناسان تغذیه و پرورش ماهیان کپور استفاده کرد.

میزان تغذیه که به ماهیان ارائه می‌شود باید با توجه به تعداد ماهیان و اندازه استخر، منظم و متعادل باشد تا از یکسان‌سازی رشد ماهیان و جلوگیری از رشد نامتوازن جلوگیری شود. در واقع  باید میزان تغذیه مصرف شده توسط ماهیان را با توجه به وزن آنها و ترکیب غذایی مورد استفاده، بررسی و اندازه گیری کرد.

جدول میزان تغذیه آبزی برحسب وزن بدن

این جدول تغذیه نشان می‌دهد که میزان تغذیه باید بر اساس وزن ماهی تعیین شود و درصد تغذیه باید به گونه‌ای باشد که ماهی از آن بهترین استفاده را بکند و در عین حال زباله و انتشار فضولات در استخر نیز کمتر شود.

در خوراک ماهی کپور پرورشی عموما از چه نهاده‌هایی استفاده می‌گردد؟

پروتئین‌های حیوانی:

مانند پودر ماهی، گوشت، تخم مرغ و سایر مواد غذایی حیوانی.

پروتئین‌های گیاهی:

مانند انواع دانه‌های گیاهی، نخود، لوبیا، لوبیای سویا و …

چربی‌های حیوانی و گیاهی:

این مواد می‌توانند از روغن حیوانی و گیاهی و مواد غذایی حاوی چربی باشد.

ویتامین‌ها و مواد معدنی:

مانند ویتامین A، D، E و C، کلسیم، فسفر، آهن، منیزیم، سدیم و پتاسیم.

آنزیم‌ها:

برخی از آنزیم‌ها می‌توانند به ماهی کمک کنند تا غذا را بهتر هضم کنند.

مواد رنگی:

برخی از مواد رنگی هم می‌توانند به تغذیه ماهی کمک کنند.

آنتی‌بیوتیک‌ها:

در صورت نیاز به استفاده از آنتی‌بیوتیک، باید به دستور پزشک و با رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی استفاده شود.

می‌توان با توجه به نیازهای ماهی، میزان مواد تغذیه‌ای که باید در خوراک ماهی قرار داد و نسبت میان آن‌ها را تعیین کرد و این نسبت‌ها برای هر نوع ماهی می‌تواند متفاوت باشد. به عنوان مثال، برای کپور پرورشی، میزان پروتئین در تغذیه باید بالاتر از 30 درصد باشد.

ماهی‌دار کردن استخر پرواری

عمق اين نوع استخر را بين 2 تا 2/5 متر در نظر مي گيرند مساحت اين گونه استخرها از بقيه بيشتر خواهد بود . بهترين زمان معرفي ماهي ها به اين گونه استخر زمانـي است كه دماي آب 12 درجه باشد . اطمينان از صحت و سالمت بچه ماهي ها با توجه به هزينه هاي صورت گرفته ضروري مي باشد از اين رو مي بايست کپور ماهیان  را از محل‌هاي مطمئن تهيه نمود .

بهترين وزن جهت معرفي ماهي به استخر بين ۳۰ تا ۵۰ گرم خواهد بود . مانند ديگر روشها انجام عمليات هم دمايي بايد با دقت بسيار انجام شود . رها سازي ماهي در اواخر فروردين و اوايل ارديبهشت ماه با تراكم ۳۵۰۰ تا ۴۵۰۰ بچه ماهي خواهد بود .

در صورتي كه هواي منطقه گرمتر باشد از اوزان پايين تر بچه ماهي انگشت قد استفاده مي شود زيرا به دليل باال بودن دما رشد و نمو با سرعت بيشتري انجام و ماهي ها زودتر به بلوغ مي رسند .

نتیجه گیری از کل مطالب

پرورش ماهی کپور در استخر یک فرایند پیچیده و به دقت نیازمند است که اگر به درستی انجام شود، می‌تواند به عنوان یک کسب و کار سودآور و مستدام به شمار بیاید. برای موفقیت در این فرایند، نیاز به انتخاب محل مناسب، مدیریت بهینه آب، استفاده از تجهیزات و فناوری‌های جدید، استفاده از خوراک مناسب، کنترل و پایش مناسب شرایط زیستی و تغذیه‌ای ماهیان، و پیشگیری از بیماری‌های ماهیان است.

همچنین، از اهمیت بسیاری برخوردار است که در پرورش کپور، به مسائل محیطی دقت ویژه داشته باشیم، زیرا ماهی کپور برای رشد و تکامل به آب تمیز و کیفیت بالا نیاز دارد. همچنین باید به این نکته توجه کنیم که پروار ماهی کپور در استخر،  نیاز به محیط زیست کنترل شده، قابلیت کنترل و مدیریت بهتری در مورد شرایط زیستی و تغذیه‌ای ماهیان دارد.

در کل، برای پرورش آبزیان گرمابی در استخر، نیاز به دقت، تخصص و تجربه است و به دلیل بودن ریسک بالای این کسب و کار، قبل از شروع به کار، باید با مطالعه دقیق و آشنایی با مفاهیم و اصول مربوط به این حوزه، آمادگی لازم را داشته باشیم.

اشتراک گذاری مطلب در پیام‌رسان‌ها :

خبرنامه

با عضویت در خبرنامه، از جدیدترین جشنواره‌های تخفیف، اخبار و مقالات نوید دانه ایرانیان باخبر شوید!

همچنین بخوانید...